Cardiologie : Tijdige screening garandeert optimale zorg
Als dierenarts zien wij uw huisdier slechte sporadisch (gemiddeld één- tot tweemaal per jaar). Het hart klopt echter voortdurend. Een nauwgezette opvolging is daarom erg belangrijk. Met uw hulp kunnen wij een falend hart sneller opsporen en de behandeling perfect op maat van uw dier afstemmen. Naast een goede opvolging, kan u door een aangepaste verzorging ook zelf een directe bijdrage leveren aan de algemene gezondheid en de levenskwaliteit van uw trouwe viervoeter. In deze informatiefolder vindt u naast algemene informatie over de hartgezondheid, tal van praktische tips die u hierbij kunnen helpen.
Het normale hart
Het hart van uw huisdier is simpelweg een pomp die van spieren gemaakt is en in vier compartimenten is verdeeld. Het bestaat uit een linker- en rechterhelft, gescheiden door een tussenschot. Elke helft wordt op zijn beurt door hartkleppen in een bovenste en onderste ruimte verdeeld. Zo onderscheiden we vier ruimtes: rechterboezem, rechterkamer, linkerboezem, linkerkamer. Het hart pompt het bloed doorheen het lichaam om het van zuurstof te voorzien.
Het normale hart
Het hart van uw huisdier is simpelweg een pomp die van spieren gemaakt is en in vier compartimenten is verdeeld. Het bestaat uit een linker- en rechterhelft, gescheiden door een tussenschot. Elke helft wordt op zijn beurt door hartkleppen in een bovenste en onderste ruimte verdeeld. Zo onderscheiden we vier ruimtes: rechterboezem, rechterkamer, linkerboezem, linkerkamer. Het hart pompt het bloed doorheen het lichaam om het van zuurstof te voorzien.
De weg van het bloed
Nadat het bloed alle organen van zuurstof heeft voorzien, komt het via de aders in de rechterboezem terecht. Het zuurstofarme bloed wordt van daaruit naar de rechterkamer gepompt. Vervolgens gaat het bloed naar de longen, waar er zuurstof aan wordt toegevoegd. Dit zuurstofrijke bloed komt via de linkerboezem in de linkerkamer terecht. Door een stevige contractie van de linkerkamer verlaat het bloed het hart via de aorta om het lichaam opnieuw van zuurstof te voorzien.
Nadat het bloed alle organen van zuurstof heeft voorzien, komt het via de aders in de rechterboezem terecht. Het zuurstofarme bloed wordt van daaruit naar de rechterkamer gepompt. Vervolgens gaat het bloed naar de longen, waar er zuurstof aan wordt toegevoegd. Dit zuurstofrijke bloed komt via de linkerboezem in de linkerkamer terecht. Door een stevige contractie van de linkerkamer verlaat het bloed het hart via de aorta om het lichaam opnieuw van zuurstof te voorzien.
Hartaandoeningen
Hartaandoeningen zijn alle aandoeningen die de structuur en de werking van het hart schaden. Hartaandoeningen zijn niet zeldzaam: meer dan 1 op de 10 honden krijgt vroeg of laat in zijn leven met een hartaandoening te kampen. Vooral oudere honden en welbepaalde rassen lopen een hoger risico op het ontwikkelen van een hartaandoening. In 90% van de gevallen ontstaat het probleem door een vervorming van de hartkleppen (1) of hartspierweefsel (2). Het resultaat is echter steeds hetzelfde: het hart is niet meer in staat om alle weefsel van voldoende bloed te voorzien. Aanvankelijk zal het lichaam dit proberen te compenseren, maar vanaf een zeker ogenblik schiet deze compensatie te kort. Op dat moment spreekt men van hartfalen.
1 - Klepinsufficiëntie
Hartkleppen zijn normaal gezien glad van structuur. Wanneer de kleppen sluiten, komen ze perfect tegenover elkaar te liggen en laten ze geen bloed door. Eén van de meest voorkomende hartaandoeningen ontstaat doordat de kleppen vervormen en niet goed meer sluiten. Meestal betreft het de mitralisklep (linker hart), maar ook de andere kleppen kunnen betrokken zijn.
Bij huisdieren met klepinsufficiëntie gaan de randen van de kleppen verdikken en vervormen, waardoor de kleppen niet meer perfect sluiten. Telkens wanneer het hart samentrekt zal er bloed terugstromen, tegen de richting van de normale bloedstroom in (regurgitatie). Hierdoor ontstaat hartgeruis dat we met de stethoscoop kunnen beluisteren. Door de lekkage is het hart minder in staat om het bloed efficiënt rond te pompen.
Klepinsufficiëntie komt vaker voor bij kleine tot middelgrote rassen.
Hartaandoeningen zijn alle aandoeningen die de structuur en de werking van het hart schaden. Hartaandoeningen zijn niet zeldzaam: meer dan 1 op de 10 honden krijgt vroeg of laat in zijn leven met een hartaandoening te kampen. Vooral oudere honden en welbepaalde rassen lopen een hoger risico op het ontwikkelen van een hartaandoening. In 90% van de gevallen ontstaat het probleem door een vervorming van de hartkleppen (1) of hartspierweefsel (2). Het resultaat is echter steeds hetzelfde: het hart is niet meer in staat om alle weefsel van voldoende bloed te voorzien. Aanvankelijk zal het lichaam dit proberen te compenseren, maar vanaf een zeker ogenblik schiet deze compensatie te kort. Op dat moment spreekt men van hartfalen.
1 - Klepinsufficiëntie
Hartkleppen zijn normaal gezien glad van structuur. Wanneer de kleppen sluiten, komen ze perfect tegenover elkaar te liggen en laten ze geen bloed door. Eén van de meest voorkomende hartaandoeningen ontstaat doordat de kleppen vervormen en niet goed meer sluiten. Meestal betreft het de mitralisklep (linker hart), maar ook de andere kleppen kunnen betrokken zijn.
Bij huisdieren met klepinsufficiëntie gaan de randen van de kleppen verdikken en vervormen, waardoor de kleppen niet meer perfect sluiten. Telkens wanneer het hart samentrekt zal er bloed terugstromen, tegen de richting van de normale bloedstroom in (regurgitatie). Hierdoor ontstaat hartgeruis dat we met de stethoscoop kunnen beluisteren. Door de lekkage is het hart minder in staat om het bloed efficiënt rond te pompen.
Klepinsufficiëntie komt vaker voor bij kleine tot middelgrote rassen.
2 - Aandoeningen van het hartspierweefsel
Een verminderde werking van de hartspier is de tweede meest voorkomende oorzaak van hartproblemen bij honden (15%). Dit wordt gedilateerde cardiomyopathie genoemd. Deze aandoening wordt gekenmerkt door een progressieve verzwakking en verlenging van de hartspiervezels. De hartwand wordt steeds dunner en de boezems en de kamers (en dus het hart in zijn geheel) steeds groter.
Het gevolg van deze verminderde werking van de hartspier is hetzelfde als bij klepinsufficiëntie: het bloed wordt niet meer op een efficiënte wijze rond gepompt.
Gedilateerde cardiomyopathie zien we vooral bij mannelijke honden van grotere rassen en dit vaak op jonge tot middelbare leeftijd.
Een verminderde werking van de hartspier is de tweede meest voorkomende oorzaak van hartproblemen bij honden (15%). Dit wordt gedilateerde cardiomyopathie genoemd. Deze aandoening wordt gekenmerkt door een progressieve verzwakking en verlenging van de hartspiervezels. De hartwand wordt steeds dunner en de boezems en de kamers (en dus het hart in zijn geheel) steeds groter.
Het gevolg van deze verminderde werking van de hartspier is hetzelfde als bij klepinsufficiëntie: het bloed wordt niet meer op een efficiënte wijze rond gepompt.
Gedilateerde cardiomyopathie zien we vooral bij mannelijke honden van grotere rassen en dit vaak op jonge tot middelbare leeftijd.
Symptomen
Wanneer het lichaam niet meer in staat is de verminderde pompwerking van het hart te compenseren, spreken we van hartfalen. De eerste tekenen van hartfalen kunnen zeer mild verlopen en gaan vaak onopgemerkt voorbij. Naarmate de ziekte vordert, worden de symptomen steeds duidelijker. Ze kunnen voortkomen uit het feit dat er vocht in het lichaam wordt opgestapeld of omdat de levensbelangrijke organen niet voldoende bloed ontvangen.
De meeste voorkomende symptomen zijn:
Moeilijk ademhalen (vb. snel en piepend)
Kortademig
Herhaaldelijk hoesten (vooral ’s nachts)
Vermindert uithoudingsvermogen
Suf, minder levendig, minder actief
Verminderde eetlust
Bleke/blauwe slijmvliezen
Gewichtsverlies
Gezwollen buik
Flauwvallen (bij opwinding/inspanning)
Verhoogde hartslag
Niet alle huisdieren vertonen dezelfde symptomen: ze kunnen verschillen naargelang de onderliggende aandoening en de individuele weerstand van elke patiënt. Aangezien hartfalen vaak bij oudere huisdieren voorkomt, trekken vele eigenaars ten onrechte de conclusie dat de symptomen ‘ouderdomskwaaltjes’ zijn.
Een falend hart kan ook een spoedgeval worden. Bij het verschijnen van de volgende symptomen, kan u best zo snel mogelijk de dierenarts raadplegen: snelle/zware ademhaling (met de voorpoten wijd en met gestrekte, laaggehouden nek), een blauwe tong en flauwvallen.
Diagnose
Met een simpel algemeen onderzoek kan de dierenarts vaak al een hartaandoening detecteren (controle van pols, hartslag, hartgeluiden,...). Als een hartaandoening wordt vermoed, of als een behandeling niet aanslaat/faalt, kan het aangeraden zijn verdere onderzoeken uit te voeren:
Met een radiografie (RX) kan men zien of er zich vocht in de longen bevindt en of het hart vergroot is.
Een elektrocardiogram (EKG) meet de elektrische activiteit rond het hart en kan gebruikt worden voor de diagnose van ritmeproblemen.
Met een echografie kan het hart live en in detail bekeken worden: de wanden, de kleppen, de boezems, de kamers, de bloedvaten,… Echografie is daarom het middel bij uitstek om structurele veranderingen van het hart op te sporen
Opvolging
Elk bezoek aan de dierenarts blijft een momentopname. Hartaandoeningen hebben vaak een progressief verloop en daarom is het belangrijk dat u ook thuis zelf de gezondheid van uw huisdier opvolgt. Met uw hulp kunnen we een falend hart sneller opsporen en behandelen.
Een tabel met de meest voorkomende symptomen vindt u terug op de vorige pagina. De meest belangrijke parameter om uw huisdier op te volgen zijn:
1 – ademhalingsfrequentie
2 – hoesten
3 – moeilijke ademhaling
Een stijging van de ademhalingsfrequentie is de meest subtiele wijziging van een falend hart. Een goede opvolging van deze parameter is ontzettend belangrijk! Schrijf regelmatig de ademhalingsfrequentie op en bewaar deze fiche goed.
Verzorging
Door rekening te houden met de volgende richtlijnen, kan u het leven van uw huisdier zo comfortabel mogelijk maken:
Regelmatige maar lichte inspanning
Het is beter dagelijks meerdere korte wandelingen te maken met uw hond (1/2 uur), dan één lange wandeling. Dit geldt natuurlijk ook tijdens het weekend. De inspanning die uw hond levert moet licht en gelijkmatig zijn (bv. wandelen, lichte looppas, zwemmen,…). Een intensief balspel kan u best vermijden. Vermijd ook wandelingen in de warme middagzon. Overleg de juiste balans tussen rust en inspanning met de dierenarts.
Aangepast dieet
In sommige gevallen kan het aangeraden zijn uw huisdier op een zoutarm dieet te plaatsen. Door de hoeveelheid vloeistof die in het lichaam wordt vastgehouden te verlagen, helpt dit dieet om de belasting van het hart te verminderen. Het spreekt voor zich dat uw huisdier in dit geval niet veel zoute snacks of snoepjes mag geven. Vraag uw dierenarts om meer informatie.
Voorkom overgewicht
Probeer er voor te zorgen dat uw huisdier geen overgewicht heeft. Als uw huisdier te veel weegt, betekent dit een veel grotere belasting voor het hart. Laat u ook hier adviseren door uw dierenarts.
Omega-3 vetzuren
EPA en DHA zijn twee belangrijke vetzuren die het hart van uw huisdier ondersteunen. We vinden deze vetzuren terug in vis. Het is daarom aangeraden af en toe vis op het menu van uw huisdier te plaatsen.
Wanneer het lichaam niet meer in staat is de verminderde pompwerking van het hart te compenseren, spreken we van hartfalen. De eerste tekenen van hartfalen kunnen zeer mild verlopen en gaan vaak onopgemerkt voorbij. Naarmate de ziekte vordert, worden de symptomen steeds duidelijker. Ze kunnen voortkomen uit het feit dat er vocht in het lichaam wordt opgestapeld of omdat de levensbelangrijke organen niet voldoende bloed ontvangen.
De meeste voorkomende symptomen zijn:
Moeilijk ademhalen (vb. snel en piepend)
Kortademig
Herhaaldelijk hoesten (vooral ’s nachts)
Vermindert uithoudingsvermogen
Suf, minder levendig, minder actief
Verminderde eetlust
Bleke/blauwe slijmvliezen
Gewichtsverlies
Gezwollen buik
Flauwvallen (bij opwinding/inspanning)
Verhoogde hartslag
Niet alle huisdieren vertonen dezelfde symptomen: ze kunnen verschillen naargelang de onderliggende aandoening en de individuele weerstand van elke patiënt. Aangezien hartfalen vaak bij oudere huisdieren voorkomt, trekken vele eigenaars ten onrechte de conclusie dat de symptomen ‘ouderdomskwaaltjes’ zijn.
Een falend hart kan ook een spoedgeval worden. Bij het verschijnen van de volgende symptomen, kan u best zo snel mogelijk de dierenarts raadplegen: snelle/zware ademhaling (met de voorpoten wijd en met gestrekte, laaggehouden nek), een blauwe tong en flauwvallen.
Diagnose
Met een simpel algemeen onderzoek kan de dierenarts vaak al een hartaandoening detecteren (controle van pols, hartslag, hartgeluiden,...). Als een hartaandoening wordt vermoed, of als een behandeling niet aanslaat/faalt, kan het aangeraden zijn verdere onderzoeken uit te voeren:
Met een radiografie (RX) kan men zien of er zich vocht in de longen bevindt en of het hart vergroot is.
Een elektrocardiogram (EKG) meet de elektrische activiteit rond het hart en kan gebruikt worden voor de diagnose van ritmeproblemen.
Met een echografie kan het hart live en in detail bekeken worden: de wanden, de kleppen, de boezems, de kamers, de bloedvaten,… Echografie is daarom het middel bij uitstek om structurele veranderingen van het hart op te sporen
Opvolging
Elk bezoek aan de dierenarts blijft een momentopname. Hartaandoeningen hebben vaak een progressief verloop en daarom is het belangrijk dat u ook thuis zelf de gezondheid van uw huisdier opvolgt. Met uw hulp kunnen we een falend hart sneller opsporen en behandelen.
Een tabel met de meest voorkomende symptomen vindt u terug op de vorige pagina. De meest belangrijke parameter om uw huisdier op te volgen zijn:
1 – ademhalingsfrequentie
2 – hoesten
3 – moeilijke ademhaling
Een stijging van de ademhalingsfrequentie is de meest subtiele wijziging van een falend hart. Een goede opvolging van deze parameter is ontzettend belangrijk! Schrijf regelmatig de ademhalingsfrequentie op en bewaar deze fiche goed.
Verzorging
Door rekening te houden met de volgende richtlijnen, kan u het leven van uw huisdier zo comfortabel mogelijk maken:
Regelmatige maar lichte inspanning
Het is beter dagelijks meerdere korte wandelingen te maken met uw hond (1/2 uur), dan één lange wandeling. Dit geldt natuurlijk ook tijdens het weekend. De inspanning die uw hond levert moet licht en gelijkmatig zijn (bv. wandelen, lichte looppas, zwemmen,…). Een intensief balspel kan u best vermijden. Vermijd ook wandelingen in de warme middagzon. Overleg de juiste balans tussen rust en inspanning met de dierenarts.
Aangepast dieet
In sommige gevallen kan het aangeraden zijn uw huisdier op een zoutarm dieet te plaatsen. Door de hoeveelheid vloeistof die in het lichaam wordt vastgehouden te verlagen, helpt dit dieet om de belasting van het hart te verminderen. Het spreekt voor zich dat uw huisdier in dit geval niet veel zoute snacks of snoepjes mag geven. Vraag uw dierenarts om meer informatie.
Voorkom overgewicht
Probeer er voor te zorgen dat uw huisdier geen overgewicht heeft. Als uw huisdier te veel weegt, betekent dit een veel grotere belasting voor het hart. Laat u ook hier adviseren door uw dierenarts.
Omega-3 vetzuren
EPA en DHA zijn twee belangrijke vetzuren die het hart van uw huisdier ondersteunen. We vinden deze vetzuren terug in vis. Het is daarom aangeraden af en toe vis op het menu van uw huisdier te plaatsen.
